Noodzaak van vitamine K
Vitamine K omschrijft een groep van lipofiele, hydrofobische vitaminen die nodig zijn voor de postvertalende modificatie van bepaalde proteïnen die nodig zijn voor bloedstolling, maar tevens proteïnen die zich bezighouden met beenderstelsels en het metabolisme van bepaalde weefsels. Vitamine K kan worden onderverdeeld in 5 vormen. Eerst en vooral zijn er de methyl-naphthoniquinone afleidingen: vitamine K1 (phytonadione) en vitamine K2 (menaquinone). Vitamine K2 wordt geproduceerd door bacteriën in de dikke darm, en een tekort aan deze vitamine is uiterst zeldzaam – het komt uitsluitend voor wanneer de ingewanden zwaar beschadigd zijn, niet in staat de molecule te absorberen, of wanneer de normale darmflora heftig verstoord zijn (door bijvoorbeeld overdadig antibioticagebruik). Verder zijn er nog drie synthetische vormen van vitamine K: vitamine K3 (vooral gebruikt voor dierenvoeding), vitamine K4 en vitamine K5 (schimmelgroei).
Tekorten
Normaliter is het moeilijk voor een individu om een tekort aan vitamine K op et lopen. Het zijn vooral pasgeboren kinderen die een verhoogd risico lopen om een tekort aan vitamine K te krijgen. Volwassenen die te weinig vitamine K binnenkrijgen, of die risico lopen om te weinig vitamine K in hun systeem te hebben, zijn mensen die lijden aan zware leverschade/leverziekte (alcoholici), mensen met cysten, personen met ontstoken organen of individuen die recentelijk een abdominale operatie hebben ondergaan. In mindere mate komt een tekort aan vitamine K ook voor bij boulemische mensen, personen die op een te strikt dieet staan en personen die anti-bloedstollende medicatie innemen. Er is geen verschil qua tekorten in geslachten – mannen en vrouwen worden gelijk beïnvloed. Bij vrouwen zijn er nog wel extra symptomen zoals bijvoorbeeld zware menstruatiepijnen en bloedingen, anemie, blauwe plekken en het bloeden van de neus of tandvlees. Een specifiek tekort van K2 leidt tot osteoporose en coronaire hartziekten.
Voeding
Vitamine K komt hoofdzakelijk voor in groene bladgroenten zoals spinazie, scheermesjes, kool, kale, bloemkool, broccoli, spruiten, avocado’s, kiwi, peterselie, plantaardige oliën en soja (zijnde in beperkte mate).
Supplementen
Mannen nemen best 120µg vitamine K per dag in, terwijl vrouwen het beter houden op slechts 90µg per dag. Kleuters beperken zich best to 20µg per dag, en kinderen/adolescenten 15-100µg per dag.
Advies
Vitamine K heeft bewezen positieve effecten te hebben op de beenderstructuur van de patiënt. In sommige landen (Japan) is vitamine K2 een erkende behandeling voor osteoporose. In recente studies is ook aan het licht gekomen dat vitamine K neurologische schade kan beperken en in sommige gevallen kan terugschroeven; waaruit men afleidt dat een inname van supplement K12 ook voordelen zou kunnen bieden bij Alzheimerpatiënten. Op een meer esthetisch vlak, wordt vitamine K12 ook vaak gebruikt als crème om operatieve littekens te verminderen.
Vitamine K2 blijkt ook een rol te kunnen gaan spelen in de kankerpreventie. In Japan vond men een verbluffend resultaat na een studie bij 21 vrouwen met een virale levercirrose. De vrouwen die in de ‘voedingssupplementgroep’ zaten, hadden 90% minder kans om leverkanker te krijgen. Ook bij mannen is er sprake van een inverse relatie tussen vitamine K2 en prostaatkanker.
